Bij hormoontherapie worden preparaten en toedieningsvormen vaak vergeleken aan de hand van serumconcentraties. Daarbij gaat het bijvoorbeeld over hogere, lagere of stabielere spiegels. Maar hoeveel zegt zo’n waarde over de werking van een hormoon?
Een serumconcentratie laat zien hoeveel hormoon op een bepaald moment in het bloed aanwezig is. De biologische respons ontstaat in het weefsel. Het hormoon moet daar beschikbaar zijn, aan een receptor binden en een intracellulaire signaalroute activeren.
Die respons hangt af van verschillende factoren:
• de vrije en gebonden hormoonfractie
• het aantal receptoren en hun verdeling over de weefsels
• receptorgevoeligheid en bindingsaffiniteit
• lokale omzetting van hormonen
• leeftijd, genetische variatie, ontsteking en metabole gezondheid
• de duur en het patroon van blootstelling
Mensen met dezelfde serumconcentratie kunnen daardoor verschillend reageren.
Dit is ook relevant bij het vergelijken van testosteron en estradiol. Soms wordt gesteld dat vrouwen ongeveer tweemaal zoveel testosteron als estradiol in hun bloed hebben. Bij vergelijking van bepaalde serumconcentraties kan dat kloppen. De sterkte van het biologische signaal kun je daar echter niet rechtstreeks uit afleiden.
Een relatief lage serumconcentratie kan een duidelijk biologisch effect hebben wanneer het hormoon met hoge affiniteit bindt, voldoende receptoren aanwezig zijn en het signaal in de cel wordt versterkt.
Serumwaarden geven wel degelijk relevante informatie. Ze kunnen helpen bij het beoordelen van de opname van een preparaat, het vergelijken van toedieningsvormen, het signaleren van opvallend lage of hoge waarden en het volgen van bepaalde aandoeningen. Ook voor de interpretatie van onderzoek zijn ze belangrijk.
De serumconcentratie beschrijft dus één deel van het proces: de hoeveelheid hormoon in de circulatie. Voor een fysiologische beoordeling moet ook worden gekeken naar beschikbaarheid, receptorbinding, lokale omzetting en de respons van het weefsel.
https://dev.xpr.academy/masterclass-fysiologisch-redeneren/
Klik op de link voor meer informatie en aanmelden.
#XPRAcademy
